Eminönü
ilçesi kuzeyde Haliç, doğuda İstanbul Boğazı, güneyde Marmara Denizi, batıda
da Zeytinburnu ve Fatih ilçeleriyle çevrilidir. İlçe tümüyle İstanbul
kentinin tarihsel çekirdeği olan sur içinde yer alır. İstanbul'un ilk
çekirdeği olan Byzantion kentinin tümü bugünkü Eminönü ilçesi sınırları
içindeydi. Gerek Bizans, gerek Osmanlı dönemlerinde yönetim birimleri
Eminönü'ndeydi. 1853'te Osmanlı yönetiminin Topkapı Sarayı'ndan Dolmabahçe
Sarayı'na taşınması ve Cumhuriyet'le birlikte Ankara'nın başkent yapılması,
ilçenin yönetsel açıdan taşıdığı önemi azalttı. İstanbul'un "Tarihi
Yarımada" denilen bölümü olan sur içindeki iki ilçeden biridir. Esasen,
Cumhuriyet dönemine kadar idari bölünmede "İstanbul" veya "Dersaadet" olarak
adlandırılan yer de, sur içindeki Fatih ile Eminönü'dür. Eminönü ilçesinin
bulunduğu mevki İstanbul'un ilk kurulduğu mevkidir. İlçe, adını İstanbul
limanının bir bölümünü teşkil eden ve Osmanlı döneminde bu mevkide bulunan
Gümrük Eminliği'nden alır. Semt olarak Eminönü, Yeni Cami, Mısır Çarşısı ve
çevresidir. Eminönü, 1928'de İstanbul Merkez ilçesinin ikiye ayrılmasıyla
ilçe yapılmıştır. Tarihi İstanbul'un kuruluşu kadar eski olan Eminönü
İstanbul'un en önemli ve en bilinen tarihi eserlerini de içinde barındırır.
Bu tarihi eserlerden bazıları şunlardır: Gotlar Sütunu Roma Devri'nin en
eski anıtı, Bizans'ın en eski kiliselerinden biri Ayasofya, I. Justiniaus
Dönemi'nden kalma Yerebatan Sarnıcı ve en önemli tarihi eserlerden biri de
Milion Taşı'dır.
Bundan
başka; Dikilitaş Eminönü'nde bulunan değerli eserler arasında yer alır.
Mısır'dan İstanbul'a getirilen Dikilitaş, Teb şehrindeki Luksor Tapınağı'nın
kapısını süsleyen iki sütundan biriydi. Çemberlitaş, Yılanlı Sütun, Örme
Sütun, Buzdoğan Su Kemeri, Markianus Sütunu, Theodosius Zafer Takı Anıtı
gibi paha biçilmez eserlere, tarihten günümüze kadar ev sahipliği yapan
Eminönü, şimdi dünyayı buluşturan bir organizasyona tanıklık ediyor.
İstanbul
kültür mirasının merkez üssü imparatorlukların idare merkezi olan Eminönü
semti ve Belediyesi bu açıdan taşımaktadır. Doğal olarak, kültürden sanat
eserlerine, ticaretten ulaşıma kadar ana arter konumunda olan Eminönü
“Kültür Başkenti” ilan edilecek İstanbul perspektifinin ayrılmaz bir
parçasıdır.